Deze bladzijde weergeven in het : Frans Nederlands

Zoekmotor  



Zoeken van A tot Z
Siteplan
 
Startpagina > Beroepssectoren > Dierlijke productie > Dieren > Dierengezondheid > Brucellose
Startpagina Over het FAVV Contact Beroepssectoren Autocontrole Checklists "Inspecties" Dierlijke productie Erkenningen, toelatingen en registratie Export naar derde landen Financiering van het FAVV Invoer derde landen Laboratoria Levensmiddelen Meldingsplicht Ombudsdienst voor de operatoren Plantaardige productie Voorlichtingscel Wetgeving Zelfstandige dierenartsen Consumenten Raadgevend Comité Wetenschappelijk Comité Publicaties Praktisch

 
 

Brucellose



    Wat is brucellose ?
Symptomen van de ziekte
Evolutie van de ziekte

Maatregelen ter voorkoming van brucellose
De situatie in België
De beheersing van het gezondheidsrisico

Mededelingen
 

Contact P.C.E.

Veehouders met bijkomende vragen, kunnen contact opnemen met hun provinciale controle-eenheid van het FAVV.



  Biociden

Toegelaten desinfectanten voor brucellose






Mededelingen

2013  
25/01/2013 Stand van zaken Brucellose 25/01/2013
18/01/2013 Geval van brucellose in de provincie Namen
2012  
01/08/2012 Einde brucellose-episode (PDF)
25/06/2012 Brucelloseonderzoek vanaf 27 juni 2012 verplicht voor runderen van meer dan 18 maand oud bij aankoop en voor prijskamp/tentoonstelling (PDF)
18/05/2012 Nieuwe haard van brucellose in de provincie Namen (PDF)
16/05/2012 Brucella suis aangetoond in de op 2 mei in de provincie Namen vastgestelde 5de uitbraak (PDF)
14/05/2012 Beslissingstabel – Brucellose - Melk (PDF)
04/05/2012 Versterking van de maatregelen voor de epidemiologische bewaking brucellose PDF
03/05/2012 5de haard in de provincie Namen (PDF)
24/04/2012 Ophaling van mestkalveren in de contactbedrijven (PDF)
13/04/2012 Stand van zaken brucellose (PDF)
03/04/2012 3de en 4de haard in de provincie Namen (PDF)
22/03/2012 2de haard in de provincie Oost-Vlaanderen (PDF)
20/03/2012 Stand van zaken brucellose in de provincie Namen (PDF)
19/03/2012 Presentatie betreffende het geval van brucellose in de provincie Namen (PDF)
08/03/2012 Bevestiging van een geval van brucellose in de provincie Namen (PDF)
   
2010-2011  
07/03/2011 Historiek van het geval van brucellose in de provincie Luik (PDF)
22/12/2010 Het geval van brucellose in de provincie Luik bleek eerder een alleenstaand geval (PDF)
03/12/2010 Vaststelling van een geval van brucellose in de provincie Luik (PDF)
03/12/2010 Persbericht : Bevestiging van een geval van brucellose in de provincie Luik (PDF)



Wat is brucellose ?

 
Brucellose is een besmettelijke aandoening die vooral voorkomt bij runderen en veroorzaakt wordt door de bacterie Brucella abortus.

De ziekte is enorm besmettelijk voor runderen en in geval van een epidemie kunnen de economische gevolgen desastreus zijn.

Bij het manipuleren van besmet materiaal (bij het kalven, mest,…) kan deze ziekte overgedragen worden op de mens. Ze wordt trouwens beschouwd als een ernstige beroepsziekte voor mensen die met dieren omgaan (landbouwers, dierenartsen, vervoerders,…). Op het vlak van hygiëne moeten dus zeer strenge voorzorgsmaatregelen nageleefd worden. Bij de mens gaat deze ziekte gepaard met koortsaanvallen en algemene pijnsymptomen.

Er is geen enkel risico voor de consument want de bacterie is niet aanwezig in het vlees.

Op de besmette melkveebedrijven kan de bacterie eveneens aanwezig zijn in de rauwe melk. Een thermische behandeling van de melk sluit elke kans op besmetting uit.



Symptomen van de ziekte

 
De geïnfecteerde runderen tonen de volgende symptomen:
bij de koe:
- verwerpen;
- ophouden van de nageboorte (zelfs wanneer de koe niet verwerpt);
- baarmoederontsteking en onvruchtbaarheid;
- uierontsteking (vaak onmerkbare aandoening met een lichte daling van de melkproductie);
- artritis, hygroma ter hoogte van de knie (stijve knie).

bij de stier:
- orchitis, onvruchtbaarheid;
- artritis.

bij het kalf:
- afsterven in de baarmoeder (verworpen vrucht);
- voldragen doodgeboren kalveren;
- levende kalveren die van bij de geboorte ziek zijn;
- ogenschijnlijk gezonde kalveren die levenslang dragers zijn van kiemen.




Evolutie van de ziekte

 
  Besmettingswegen
Meestal nemen koeien en stieren gewoonweg duizenden kiemen op door het eten van besmet voedsel of het drinken van besmet water. Een kalf kan al in de baarmoeder besmet zijn of kan van bij de geboorte besmet worden door het drinken van biest of melk van een besmette koe.

De bacterie kan ook een binnendringen via de huid vooral ter hoogte van de poten,uier, en via ogen en ademhalingswegen.

Een besmette koe zal bij een verwerping of een kalving enorme hoeveelheden kiemen verspreiden o.a. via het vruchtwater, geboortemateriaal en urine.

Het inzetten van een besmette stier bij de dekking kan eveneens de infectie overbrengen.

  Van besmetting naar ziekte
De binnengedrongen kiemen bereiken de lymfeknopen en via deze het bloed, van waaruit ze verspreid worden over alle organen. De ontwikkeling van symptomen en problemen kan zeer traag verlopen. Zo kunnen de kiemen maanden, of zelfs jarenlang in de lymfeknopen verborgen blijven voor ze zich verder in het dier verspreiden en zichtbare ziektetekens worden waargenomen. Tijdens deze rustperiode van de kiem, kan een bloed- of melkanalyse nog negatief kan zijn.

Bij volwassen dieren gaat de eerste bacteriëmie (verspreiding van de kiemen via het bloed) doorgaans onopgemerkt voorbij hoewel soms lichte algemene stoornissen optreden (matige koorts,…). Deze bacteriëmie houdt bij de meeste dieren vrij lang aan, maar verdwijnt ook geregeld om dan later weer met wisselvallige tussenpozen op te duiken, vaak bij het kalven.

Bij zo’n bacteriëmie vestigen de brucella’s zich in diverse organen en dan vooral in de uier, de baarmoeder, de teelballen, het beenmerg, de milt, de lever, de lymfeknopen, de peesscheden, de slijmbeurzen en de gewrichten.

De bacteriën kunnen op deze plaatsen blijven zonder enig zichtbaar symptoom (men spreekt dan van een latente infectie), hetzij aanleiding geven tot merkbare stoornissen die variëren naargelang de getroffen organen (bijv; kreupelheid, teelbalontsteking,…).

Indien het om drachtige koeien gaat, vinden de brucella’s vooral hun weg naar de moederkoek, de vruchtvliezen en de foetus. De vrucht sterft daarbij meestal af (nog in de baarmoeder of kort na de geboorte). Dit veroorzaakt tegelijk een necrotische placentitis die in de meeste gevallen aanleiding geeft tot verwerpen en tot vergroeiingen die verklaren waarom de nageboorte niet loskomt. Verwerpen kan in elk stadium van de dracht voorkomen, doch meestal rond de 6e of de 7e maand.

Aan te stippen valt dat bij iedere verwerping +/- 13.000 miljard brucella’s in het externe milieu terechtkomen.

Wanneer een besmette koe later opnieuw drachtig is, verwerpt zij steeds later of wordt de dracht voltooid.
De kiemen zullen zich bij elke kalving of verwerping via de vaginale secretie verspreiden. In de periodes zonder dracht blijft de kiem aanwezig in de baarmoeder gedurende maanden of zelfs jaren. Daarbij kan tijdens de bronst opnieuw verspreiding gebeuren.

Intussen heeft de kolonisering van de uier vaste vorm gekregen voor een periode van veranderlijke en soms zeer lange duur, wat de besmetting van de melk verklaart.

Een levensvatbaar kalf, geboren uit een besmette moeder, blijft vaak zijn hele leven lang drager en kan vanaf de geslachtsrijpe leeftijd kiemen verspreiden. De aankoop van vrouwelijke kalveren van onbekende oorsprong is dus niet altijd zonder risico.





Maatregelen ter voorkoming van brucellose

In de huidige omstandigheden (herintroductie van de kiem in onze veestapel) is het belangrijk voorzichtig te zijn bij de aankoop van dieren en voldoende hygiënemaatregelen op de veehouderij toe te passen. Dit betekent o.a. het volgende:

  Aankopen van vrouwelijke kalveren van onbekende herkomst moet vermeden worden. Dergelijke kalveren zijn misschien besmet, maar kunnen bij een bloedonderzoek (bijv. bij de aankoop) toch nog negatief testen.

  Bij het minste ziekteteken dat op brucellose kan wijzen (koorts, verwerpen, doodgeboren kalf, nageboorte, steriliteit,…) moeten de nodige onderzoeken worden uitgevoerd door de dierenarts en de verdachte dieren moeten afgezonderd worden van de rest van de veestapel.

 Een dier waarmee men naar een markt of een onbekend bedrijf is geweest, wordt best nooit terug in het veebeslag opgenomen.

  Er moeten strikte hygiënemaatregelen toegepast worden door de mensen die uw veebedrijf betreden, o.a. het gebruik van ontsmettingsvoetbaden en bedrijfskledij die altijd op het bedrijf blijft.

  Er worden best geen verlosapparaten, meststrooiers, mengmestvaten, … geleend of uitgeleend.





De situatie in België

In België is brucellose een gereglementeerde, aangifteplichtige ziekte.
Brucellose is eveneens opgenomen bij de koopvernietigende gebreken.
De ziekte maakt ook deel uit van een officiële bestrijding.
Brucellose moet bovendien worden gemeld :
- aan Europa ;
- aan de Werelddiergezondheidsorganisatie.

België was hoogbesmet tot op het einde van de jaren 80. Een geval (het laatste voor het geval van 2010) werd nog gediagnosticeerd in 2000.

In 2003 werd België als officieel vrij van brucellose verklaard. Het statuut van “officieel vrij” opent voor de veehouders de deuren van de internationale markten.

In november-december 2010 is een geval van brucellose vastgesteld in de provincie Luik.
Het « brucellose-vrij statuut » is toch op 11/01/2011 door de Europese Commissie bevestigd, nadat België de maatregelen heeft voorgelegd die het in het kader van de vaststelling van deze haard had getroffen. Niettegenstaande het diepgaande onderzoek werd de oorsprong van deze haard nog niet ontdekt. Het onderzoek naar de oorsprong van brucellose in dit bedrijf is hervat in het kader van het onderzoek naar het heropkomen van deze ziekte in 2012.

Gedurende de winter 2011-2012, werden 810 bedrijven bemonsterd (19.549 monsters) in het kader van de epidemiologische bewaking en er werd geen enkel geval van brucellose vastgesteld.

Begin maart 2012 is een nieuw geval van brucellose vastgesteld in de provincie Namen dank zij de aangifte van een abortus. Op een bedrijf in Oost-Vlaanderen werd een rund, afkomstig van de haard in Namen, positief bevonden op 21 maart. Het bedrijf was reeds onder toezicht geplaatst. Dit geval bevestigt het belang van een correcte traceerbaarheid van de verplaatsingen van dieren.

Op 3 april 2012, is er brucellose aangetoond in 2 bijkomende veehouderijen gelegen in de provincie Namen. Deze veehouderijen waren geblokkeerd naar aanleiding van de eerste uitbraak van deze ziekte die in maart in dezelfde provincie werd ontdekt.

Het Voedselagentschap heeft een systematische "brucellose"-screening op alle melkveebedrijven uitgevoerd eind april en eind juni 2012.

Door de screening "melk" van april werd op 2 mei in de provincie Namen een vijfde bedrijf ontdekt dat getroffen is door brucellose. Op 16 mei , hebben de analyses die tot doel hadden het type Brucella te bepalen in de stalen afkomstig van het rund van dit laatste beslag dat als brucellosehaard werd verklaard, uitgewezen dat het over Brucella suis biovar 2 gaat. Dit is hoogst uitzonderlijk.

Dit beslag wordt dus beschouwd als de 1ste haard van Brucella suis biovar 2 (en niet als de 5de haard van Brucella abortus biovar 3).


Op 18 mei heeft het tweede serologische bilan uitgevoerd in bedrijven die met de eerste haard in contact waren toegelaten brucellose vast te stellen op een nieuw bedrijf in de provincie Namen. Dit bedrijf was al geblokkeerd vanaf begin maart. Op 22 mei bevestigt het Centrum voor Onderzoek in Diergeneeskunde en Agrochemie dat de in die laatste uitbraak vastgestelde brucellose Brucella abortus is. Door de ontdekking van deze haard zullen een aantal dieren opnieuw getest moeten worden op basis van de evolutie van de analyseresultaten tussen het eerste en het tweede bilan.

Op datum van 6 juli 2012 vertoonden 458 van de 460 contactbeslagen met haarden van Brucella abortus een tweede gunstig serologisch bilan. In twee bedrijven werd het tweede bilan uitgesteld. In 176 beslagen werd op een aantal dieren een derde test gevraagd. Voor 148 van die 176 beslagen werden gunstige analyseresultaten ontvangen.
De 64 bedrijven die geblokkeerd waren wegens contact met de haardvan Brucella suis zijn vrijgegeven.

Op datum van 1ste augustus 2012, ten gevolge van de gunstige analyseresultaten werden de beschermende maatregelen opgeheven in alle landbouwbedrijven die in contact zijn gekomen met een brucellose-uitbraak. Dit betekent dus het einde van de brucellose-episode, onder voorbehoud van de opvolging van de contactbedrijven tijdens de winterscreening

Op 18 januari 2013 werd een nieuw geval van Brucellose ontdekt in de provincie Namen op een zoogkoeienbedrijf. Het is een bedrijf dat opgenomen was in de winterscreening als contactbedrijf van de eerste brucellosehaard die in maart 2012 ontdekt werd. Deze haard is gelinkt aan de vorige haarden; het gaat dus niet over een nieuwe episode.


Voor meer info, zie de mededelingen hierboven





De beheersing van het gezondheidsrisico

Het behoud van het « vrij statuut » is een « economische verplichting » voor de sector.
Het behoud van dit statuut is gebaseerd op :
- de epidemiologische bewaking
- de controle van de verplaatsingen
- het ruimen van positieve beslagen met financiële compensatie

De epidemiologische bewaking
Doet een beroep op de dierenartsen en veehouders via :
- de verplichte melding, door de houders van runderen, van verwerpingen gevolgd door onderzoeken op de bemonsteringen ;
- de wintercampagne analyseert :
              - op regelmatige basis een bepaald aantal beslagen verspreid over het Belgisch

                 grondgebeid,
              - een reeks geselecteerde « risico »beslagen ;
- « willekeurige » serologie tijdens het jaar.

De controle van de verplaatsingen
Dieren ingevoerd vanuit derde landen (buiten de EU) of verhandeld vanuit Europese landen die niet als vrij zijn verklaard, worden getest bij hun binnenkomst op het grondgebied.
De buurlanden (FR, DE, LU en NL) zijn, net zoals België, vrij verklaard.
Lijst van de niet als vrij verklaarde EU landen:Bulgarije, Cyprus, Spanje, Griekenland, Hongarije, Italië, Litouwen, Malta, Portugal, Roemenië, Verenigd Koninkrijk (enkel Noord-Ierland).

Het ruimen van de besmette beslagen
Verdachte dieren worden op bevel geslacht en worden bemonsterd ter ontkrachting of bevestiging van de ziekte.
In landen die als vrij zijn verklaard wordt een haard gevolgd door een volledige ruiming.

 



Onze opdracht is te waken over de veiligheid in de voedselketen en de kwaliteit van ons voedsel, ter bescherming van de gezondheid van mens, dier en plant.

Afdrukbare versie   |   Laatst bijgewerkt op 25.01.2013   |   Naar boven


Gebruiksvoorwaarden & disclaimer   |   Copyright © 2002- FAVV-AFSCA. Alle rechten voorbehouden   |   Extranet